عبدالعزیز مولودی

پیروزی قابل پیش بینی حزب عدالت و توسعه ،حزب حاكم فعلی در انتخابات پارلمانی تركیه كه به فاصله زیادی از رقبای خود و با آرایی بیش از دوره قبل و در نتیجه با اعتماد به نفس بیشتری به تشكیل كابینه و ترمیم آن در آینده خواهند پرداخت؛ از جهات بسیار مورد بررسی و تحلیل رسانه‌های داخلی و خارجی قرارگرفت.در حالیكه برداشت كلی حزب اسلام‌گرای عدالت و توسعه از انتخابات جدید ، تفوق دمكراسی بر روشهای دیگری چون تمامیت خواهی نظامیان در این كشور بوده‌ است ، برخی از صاحب نظران ترك و تحلیلگران خارجی اعم از ایرانی و غیر ایرانی ، انتخابات جدید و نتایج حاصل از آن را سرآغازی برای اسلامیزه كردن دولت وقدرت در تركیه و مخدوش شدن سیستم سیاسی لائیك این كشور تلقی كرده‌اند.این دسته از ناظران با اعتقاد به اینكه تركیه نیز به دام بنیادگرایی دینی (اسلامی) از نوع به ظاهر معتدل آن می‌افتد ، از كل این جریان اظهار نگرانی و ترس می‌كنند.در مقابل در ایران ، جناح محافظه‌كار  به استقبال نتایج انتخابات رفت و به طور آشكار از آن اظهار خوشحالی نموده علاوه بر آن ؛ ضمنی نتیجه را در چهارچوب الگوی نظری خود مبنی بر پیروزی اسلام برغیر آن می‌بینند.در حالیكه این دو(حزب عدالت و توسعه با روش كاملا مشخص در سیاست تركیه و حفظ منافع این كشور در داخل و خارج بدون در نظر داشتن ملاك وابستگی یا عدم وابستگی مردم یا گروهها به این حزب و محافظه‌كاران ایران در انواع مختلف آن كه اصولا منافع ملی برای آنها در داخل و خارج تنها در منافع یك عده خاص از ایرانیان واجد مذهب رسمی تبلور یافته وباقی ایرانیان برای آنها در حوزه "غیرخودی" قرارمی‌گیرند) كمترین میزان شباهت را در روش و منش با هم دارند.

آنچه كه در همه این تحلیل‌ها نادیده‌گرفته شده است ، محدودیت زمانی انتخابات و درقدرت ماندن در نظامهای دمكراتیك می‌باشد كه در واقع ضامن سلامت قدرت و عدم بكارگیری نامحدود و استبدادی قدرت توسط یك فرد ، حزب یا گروه اندك است.به اعتقاد من تمام تحلیل‌های بالا كه بخش عمده آن ناشی از شوك شكست در انتخابات تركیه است ؛ صرفا نوعی خود ارضایی و تسكین درونی لایه‌های ضعیف قدرت در تركیه برای فرار از از شكست و عدم استقبال مردم از آنهاست.اگر بنا باشد در دمكراسیها در نهایت مردم به انتخاب با واسطه حاكمان دست بزنند ، عملی كه در تركیه در روزهای اخیر شاهد آن بودیم ودر آن برخی از لایه های جامعه بدون تعلق خاطر فردی یا گروهی، به برنامه‌های حزب عدالت و توسعه رای دادند، نشانه تحكیم دمكراسی و حاكمیت مردم در این كشور است.به نظر می‌رسد تمام آنها كه این جریان را با ترس و نگرانی نظاره كرده و از نتایج آن برآشفته اند، به طور ضمنی یا مستقیم به شعور انتخاباتی مردم در تركیه تعرض كرده‌اند.

در انتخابات  مذكور با توجه به نصاب بالایی كه حزب عدالت و توسعه در مناطق كرد نشین  مانند دوره قبل كسب كرد ، می‌توان دورنمای جریان سیاست و حكومت در این كشور را در قبال كردها مورد بحث قرار داد.حزب حاكم در جریان دوره گذشته علیرغم فشار نظامیان و جناحهای قدرت ، برخلاف دولت های دیگر كه معمولا با نظامیان در زمینه سركوب كردها هماهنگ بوده‌اند نسبت به كردها رفتار كرده و به نظرمی‌رسد شكاف عمده‌ای میان دیدگاه های حزب حاكم با لایه های نظامی وجود دارد.یكی از برنامه‌های جدی عدالت و توسعه كه تا حال به دنبال آن بوده‌است، الحاق به اتحادیه اروپا است.سیاستی كهاز یك سو با مخالفت نظامیان قدرتمند روبرو بوده و از سوی دیگر  نیازمند یك تغییر جدی در نوع نگاه دولت تركیه نسبت به كردها در این كشور است.بنابراین نظامیان و حامیان سیاسی آنها در هر دو زمینه یعنی الحاق به اتحادیه اروپا و بهبود وضعیت كردها در نظام سیاسی و اجتماعی تركیه ناراضی و مخالف آن هستند.

به اعتقاد من میزان موفقیت سیاستهای داخلی و خارجی تركیه زیر حاكمیت حزب عدالت و توسعه مخصوصا در پیوست به اروپا ، تثبیت اوضاع اقتصادی آن كشور و تداوم رشد آن ، و مخصوصا جلب نظر كردها و همراهی احزاب قانونی و فعال كرد با حزب حاكم در پیشبرد برنامه‌های اقتصادی در كردستان تركیه ؛ تعیین كننده میزان محدودیت نقش نظامیان در قدرت سیاسی تركیه و در نتیجه ارتقای كردها به شهروندی كامل در آن است.به نظر می‌رسد تنها جریانی كه خارج از حلقه ناسیونالیستی افراط گرایانه ترك در تركیه یارای حركت در مسیر مخالف را دارد ، حزب عدالت و توسعه است.استراتژیست های كرد در تركیه می‌بایست این واقعیت را در چهارچوب برنامه‌های آتی جنبش كردی در تركیه قراردهند تا بتوانند به برخی از نتایج مثبت و امیدواركننده دست یابند