گام به گام

       از نظر اسلام،انسان از جانب خـداوند مسئول حاکميت بخشيدن به راه و رسم و قوانين او در ارتباط با زندگــي فردي و اجتماعي و عمران و آباداني و فراهم گردانيدن «امنيّت وآزادي و عدالت » بر اساس«توحيد و تقواست.»

       گام نهادن در اين راه ،گام نهادن در راه عبــوديت خــداوند و رهايي از هـمه بندگي ها و قيد و بندهاي دست و پاگير و حرکت در مسير تکامل و تعالي و سعادت همه جانبه دنيا و آخرت است.«عبوديتي» که جزبا «استعانت» از خداوند بي همتا و توسل به هدايت قرآن و سنّت رسول خدا( صلي الله عليه و سلم) و بهره گيري از سنتـها و اسـباب و قوانين حـاکم بر نظام هستي و روابـط اجتماعي امکان پذير نيست.و در مسير صراط مسـتقيم جز با عبور از مـوانع «فرمانروايان و فرياد رسان» ناحـق و ناروا و «رغـبت»تنها به رحـمت خداوند و « رهبـت » از عذاب او نمي تـوان به نعمت سـربلندي دنيا و سـعادت عقبي دسـت يافت و از خشم خداوند و گمراهي رهايي يافت.

     ابليسيان پيدا و پنهان از طريق فرمانروايان و فرياد رسان ، و وسوسه ي انسان اهل ايمان همه تلاش و توان مادی  و امکانات پيدا و پنهان خود را برای انحراف  اواز مسير «توحيد و تقوا» بکار مي گيرند و دامهايي را در مسير آنان قرار مي دهند.

دام اول :انکار وجود خداوند

     چنانچه شياطين پيدا و پنهان بتوانـند انـساني را به انکـار وجود خداوند وادار نمايند ، و نظام هستي را طبيعي و حرکت جهان را بي هدف و بي سرانجام جلوه دهند ، و انسـان هاي خام و بي مـايه را به دنبال خيالبافي ها و انديشه هاي غير علمي خود بکشـانند ، در واقع آنـان را در اولين دام خود گـير انداخته ومانع  رشد و تکامل و امنيت و سعادت آنان شده اند . امـا کـساني که با چـشم باز نشـانه هاي وجـود و قـدرت و حـکمت خـداوند را در وجود و اطراف خود نـگاه نمايند ، و به«نظم» و هدفداري و هـماهنگي ميان پـديـده ها توجـه کنند، و شـب و روز و باد و باران و بـهار و زمـستان و کـوه و درختان  را و رسالت پيامبران را چراغ راه خود نمايند، از اين دام شيطان نجات می يابند و مرحله مهمی را پشت سر می گذارند.

دام دوم : شرک و بدعت

    براي انديشمندان و ايمانداران بسيار روشن است که همه احکام شريعت پيامبران بـراي تاميـن خـيرومصلحت فردي‘ اجتـماعي  ‘ معـنوي ‘دنيـوي و اخـروي انسان ها فرود آمده است. ودر اصول و کلّیات کامل است و در فروع و جزئیات بر اساس اجتهاد و تحقیق کار شناسان و مجتهدان برای همه پدیده ها و امور و روابط مختلف در همه زمان ها و مکان ها دارای برنامه و .راه حل است

    امّا اگر افرادی ضعيف الایمان و فریب خورده بیگانگان برخی از احکام دین را اضافه بدانند و یا آنرا در اصول و مبانی محتاج به قوانین این و آن بشمارند در واقع پایشان در دام دوم شیطان گیر افتاده است و از حرکت در صراط مستقیم باز می مانند.

   امّا چنانچه کسانی به قوانین فرود آمده از جانب خداوند آگاه به پیدا و پنهان و اشیاء و انسان ایمان بیاورند ، و آنرا بری از زیاده و نقصان بدانند و کسی و چیزی را در قانونگذاری و فرمانروایی و فریاد رسی شریک او ننمایند‘ دام دوم شیطان را بی نتیجه نموده، و مرحله ی دوم را با موفقیت طی كرده اند.

دام سوم : گناهان وجرم های بزرگ

     شیاطین  آشکار و نهان برای جلوگیری از رشد و حرکت انسان از هیچ تلاشی کوتاهی نمی ورزند و این بار دام دیگری را در مسیر آنان قرار می دهد . و آنان را برای بدست آوردن « مادیات و مقام » دچار خیانت و دروغ و ریا و کینه نموده و پس از بدست آوردن « مادیات ومقام » آنها را در جهت تکبر و خود خواهی و ستم و سلب آزادی چپاول هر چه بیشتر دیگران مورد استفاده قرار می دهند.

     طبیعی است که گام چنین انسان هایی در صراط مستقیم سست خواهد گردید و چه بسا آلت دست شیاطین  قرار گرفته وبه رویارویی با دین و اهل ایمان بپردازند .

    اما اكر کسانی بر اساس شایستگی به مال و مقام دست یافتند و آنها را « امانت و مسئولیت » دانستند و از آنها برای گسترش عدالت و سعادت و امنیت مورد استفاده قرار داد ند مرحله مهم دیگری را طی نموده ودام سوم شیطان را بی ثمرکرده اند.

دام چهارم: عادت کردن به گناهان کوچک

      شیطان واعوان وانصار او تلاش می کنند که انسانی را که تا به این مرحله پیش آمده وبه وجود خداوند ایمان آورده وکسی وچیزی را صفات وافعالی که خاص او هستند شریکش نگردانیده واز بدعت در اصول شریعت وگناهان کبیره پرهیز نموده است.دچارغرور وغفلت کنند واو را به گناهان کوچک عادت دهند .تا از این راه بتوانند با بیشتر شدن گناهانش وبه مرور زمان او را به عقب برگردانند .

    اما اگر کسی گناه را همچون سم قاتل و ویروسی خطرناک نگاه نماید ، وسلامت ایمانی واخلاقی خود را به وسیله پرهیز از آنها تأمین كند وبا «استعانت» از «صبر وصلاة» گام هایش را در راه هدایت استوار تر بگرداند،باز شیاطین دامی دیگر را در راه او قرار می دهند .

دام پنجم:افراط وزیاده روی در امور مباح

    ازآنجا که شیاطین پیدا وپنهان سرسخترین  دشمنان اهل ایمان هستند ، هیچگاه دست از سر آنها بر نمی دارند و بیکار نمی نشینند ،  این بار از دام و  سیاست مشغول گردانیدن و ضایع نمودن عمر آنها در شب نشیني ها ‘ مسافرت ‘گردش ها ‘ مطالعه ی کتاب ها و مجلات و فیلم های بیهوده به هدرمی دهند ، و بدین وسیله مانع رشد و تکامل مادی و معنوی آنها می شوند.

   اما چنانچه ایمان داران به ارزش و اهمیت عمر و وقت خود پی ببرند و بر اساس برنامه ریزی در امور مهم و مفید و گاهی هم در ورزش و تفريح سالم به کار گیرند .از این دام شیاطین رهایی یابند ،سبکبال در آسمان ارزش های ایمانی ‘ اخلاقی و زندگی سالم و سازنده پرواز خواهند نمود.

دام ششم : ایجاد اخلال در عمل به مسئولیت ها

   چنانچه انسان های اندیشمند و آگاه هر یک به فراخور موقعیت اجتماعی خود به کارهاي متعلق به معاش و معاد بپردازند و ارزش عمر خود را دریابند ، شیاطین این بار نیز بسیار زیرکانه دامی دیگر را در راه حرکت و تکامل آنها قرار می دهد.

    این دام شیطانی عبارت است از  برهم زدن و اختلال در برنامه ریزی های فردی‘ اجتماعی ‘ مادی و معنوی . يعني كاري مي كنند که جایگاه « مهم و مهمتر» را تغییر  دهند ، و اولویت ها را مراعات ننمایند و به اصطلاح اصولی ها  « تحسینیات » را بر « حاجیات » و «حاجیات » بر « ضروریات»  مقدم  بدارند . وبا پرداختن به کارها و امور مهم ، مسئولیتها و کارهای مهمتر را به دست فراموشی بسپارند .

      اما چنانچه ایمان داران اندیشمند و هوشیار مسئولیت ها ی فردی , اجتماعی , مادی و معنوی را طبقه بندی نمایند ، و اولویت ها را مراعات و مهمتر را بر هم جلو بیندازند . مرحله ی بسیار حساس و سرنوشت سازی را با موفقیت پشت سر نهاده اند و دست آوردهای ایمانی و اجتماعی فراوانی را به دست خواهند آورد.

      اگر ایمان داران با اراده تا به این مرحله پیش بروند و همه آن دامهای پیشین را با موفقیت باطل گردانند ، شیاطین و ابلیسان و جاهلان دست بردار نخواهند بود و این بار دام دیگری را در مسیر اهل ایمان قرار می دهند .

دام هفتم: خشم وخشونت

      شیاطین این بار به ناچار نقاب از چهره بر می دارند واعوان وانصار طواغیت و قدرت پرستان خداناپرست وستمکاران ودنیا ومقام پرستان را برای رویارویی با اهل ایمان بسیج می نمایند ، وبه انواع سرکوبی وفشار وزندان واذیت وآزار وگاهی قتل وکشتارایشان دست می زنند .

    اما این بار هم تلاش های آنان در مقابل صبر وصلابت اهل ایمان وامید به رحمت ونصرت ورضایت وجنت خداوند  بی حاصل خواهد بود .

«ویأبی الله الا أن یتمّ نوره ولو کره الکافرون »      

   نغز و پر مغز

بدترین فراموشی ها  آ ن است که:

آدم های مشهور گذشته خویش را فراموش کنند.

گناهکاران گناهان خود را بدست فراموشی بسپارند.

علما و دانشمندان جهالت خود را فراموش کنند.

حاکمان و قدرت بدستان ناتوانی و مظلو میت خودر ااز یاد ببرند.

دانشجویان  تلاش معلمان و استادان خود را فراموش نمایند.

داعیان و مبلغان پیشگامی و تلاش گذشتگان را از خاطر خویش بزدایند.

فقرا کرم و بخشش ثروتمندان را فراموش کنند.

"هکذا علمتنی الحیاه":     دکتر مصطفی سباعی