ENGLISH

الصفحة العربية

 

لا په ره ي كوردي

  صفحه اصلي

 

 

 

 

 

 

دانش نوين

ساختار سلولي

قسمت اول

شايد شما هم تاكنون به اين فكر افتاده ايد كه چه تفاوتي ميان موجودات زنده و غير زنده وجود دارد و در يافته ايد كه پاسخ به اين سؤال چندان كه در ابتدا به نظر مي رسد، آسان نيست.

موجودات زنده از لحاظ شكل، ساختار، اندازه و رفتار گوناگون اند؛ اما ا وجود اين گوناگوني شباهت هاي اساسي با يكديگر دارند.

به عقيده ي زيست شناسان، موجودات زنده ساختار سازمان يافته دارند، مي توانند در طول زندگي سازمان و نظم خود را حفظ كنند و آن را به نسل بعد منتقل سازند. سازمان يافتگي هم در ساختار سلولي و هم در ساختار شيميايي موجودات زنده وجود دارد.

بدن موجودات زنده از سلول ساخته شده است. بعضي از موجودات زنده تك سلولي و بعضي ديگر پر سلولي اند.

نظريه سلولي:

در سال 1838 يك گياه شناس آلماني به نام ماتياس شلايدن به اين نتيجه ي مهم دست يافت كه «پيكر همه ي گياهان از سلول ساخته شده اند». يك سال پس از آن شلايدن به اتفاق يك جانور شناس هم وطن خود كه تئودور شوان نام داشت، نظريه سلولي را كامل تر كردند و اعلام داشتند:

«پيكر همه ي موجودات زنده از سلول ساخته شده است»

بيست سال بعد يك پزشك آلماني به نام رودولف فيرخو نتيجه گرفت كه هر سلول فقط از توليد مثل سلول هاي ديگر به وجود مي آيد و به اين ترتيب نظريه ي سلولي به شكل امروزي در آمد:

1- پيكر همه ي موجودات زنده از سلول ساخته شده است.

2- سلول كوچكترين واحد سازنده ي پيكر موجودات زنده است و واكنش هاي شيميايي اساسي درون آن انجام مي شود.

3- هر سلول از تقسيم سلول هاي ديگر به وجود آمده است.

ساختار سلول

هر سلول از سه بخش اساسي غشا، سيتوپلاسم و هسته ساخته شده است. غشا پرده اي نرم است كه پيرامون سلول را مي پوشاند. فضاي درون سلول را ماده اي به نام سيتوپلاسم پر مي كند. در سيتوپلاسم اجزايي به نام اندامك وجود دارد. هسته در ميان سيتوپلاسم قرار گرفته است و نقش اساسي و اصلي را در زندگي سلول بر عهده دارد.  

 در قسمت بعد در مورد غشاي پلاسمايي و سيتوپلاسم سخن خواهيم گفت

*******«خود را بيازماييد»*******

1- «پيكر همه ي گياهان از سلول ساخته شده است» اين سخن از كيست؟

الف: رودولف فيرخو                

ب:  تئودور شوان                 

ج:   ماتياس شلايدن

د:    رابرت هوك

2- غشاء چسيت؟

3- بدن موجودات زنده از ............ ساخته شده است، بعضي از موجودات زنده ............. و بعضي ديگر .............. اند.

4- نظريه سلولي امروزي (جديد) را بيان كنيد.

5- سلول از چه چيزهايي ساخته ساخته است؟

 

كاوشگر اسپريت

با نشستن سفینه ی بدون سرنشین موسوم به بیگل2 بر سطح مریخ یک سری از حقایق هیجان انگیز درباره ی مریخ کشف شده است.اگر چه این فرود آرام بر سطح مریخ به تازگی صورت گرفته و اطلاعات مختلف همچنان به زمین سرازیر می شود. اما نخستین حقایقی که پیرامون وضعیت مریخ مخابره شد، نشان داد که عمر مریخ درحدود 5/4 میلیون سال است که تقریبا آن را همسن زمین نشان می دهد.متوسط دمای سطح مریخ درهنگام فرود سفینه در حدود 60 در جه زیر صفر بوده است. ضمن آنکه بالاترین دما در قطب مریخ 20 درجه سانتیگراد را نشان می دهد، اما پائین ترین دما در قطب مرخ هم 130 درجه سانتیگراد زیر صفر را نشان می دهد. جاذیه ی مریخ در حدود 60% کمتر از زمین می باشد، یعنی اگر جسمی در زمین 10 کیلوگرم باشد، در سطح مریخ فقط 4 کیلوگرم وزن دارد.اما هیجان انگیز ترین قطعه ی اطلاعاتی که از جانب سفینه مخابره شده، تمام دانشمندان علم نجوم را وا داشته است. کامپیوتر موجود در این سفینه در پاسخ به سوالی که از زمین به آن مخابره شد و احتمال حضور نوعی حیات را پرسیده بود، جواب داده بود 5/51 درصد! این میزان از اطمینان، هیجان عظیمی را در .علاقه مندان به نجوم و فضا ایجاد کرده است 

دنياي مورچگان

 در میان حشرات کوچک فقط مورچگان هستند که از لحاظ تجهیزات و سازمانهای جنگی و دفاعی در رتبه ی اول قرار دارند.انواع نبردهایی که انسان از آن استفاده می کند،نزد موچگان نیز معمول است. جنگهای میدانی ،حملات برق آسا ، جنگهای سنگری، حیله و تدبیر جنگی ، جنگهای نابود کننده ، دفاع و عقب نشینی تاکتیکی. کشتار زیاد در میان مورچگان صورت نمی گیرد و پس از شکست یک طرف در جنگ ، آنان از منزل خود به نقطه ی دیگری مهاجرت می کنند.هرگز دیده نشده دو مورچه از یک طایفه و محل با هم بجنگند.مسئله ی اسارت هم مانند انسانها می باشد به این صورت که وقتی لانه ای توسط مورچان مهاجم اشغال شود تخمها و بچه های نوزاد توسط مهاجمین پرستادی می گردد.مورچگان کارگر همانند زنبوران عسل سه یا چهار سال عمر می کنند. لانه های مورچگان به اشکال مختلف ساخته می شود و تقریباً با شکل بدنی آنها مطابقت دارد.گاهی اوقات این خانه ها به بیست طبقه در بالا و چند طبقه در زیر زمین ساخته می شود. مغازه ها ،انبارها، سالن های عمومی ، اتاقهای زاد و ولد به صورت مجزا ساخته شده و در بعضی از لانه ها می توان اصطبل ها و انبارهای غذا را اضافه کرد. برای مورچه روز و شب تقریباً یکسان می باشد اما تغییر فصول در زندگی آنها موثر است. در تابستان از صبح تا غروب کار کرده و آذوقه ی زمستانی را به لانه می رسانند علاوه بر این کار مشغله ی دیگری نیز دارندکه باید غذای محتوی کیسه ی معده را به سایر موچگان که در لانه مانده اند بدهند. اضافه بر آن راهنمایی کردن سایر مورچگان ، مراقبت در لانه ها ، جابجا کردن تخمها، پرستاری از مادران باردار و بالاخره نظافت شخصی که در روز بیش از بیست مرتبه بدن خود را تمیز می نمایند.

 

 

copy right 2004 Barjavand Rayaneh